De staalmarkt verandert. Niet geleidelijk, maar met een harde datum: 1 juli 2026. Vanaf die dag treedt een nieuwe Europese regelgeving in werking die de import van staal en staalgerelateerde producten in de EU flink aanscherpt. Voor iedereen die werkt met staal — als grondstof, als halffabricaat of als onderdeel van een eindproduct — is het belangrijk om te weten wat er speelt.
In deze blog leggen we uit wat de EU-staalvrijwaringsmaatregel inhoudt, waarom de EU dit doet en wat er op dit moment al zeker is.
Werk je met persdraad, verzinkt draad, gegloeide draad of andere staaldraden? Dan is deze maatregel direct relevant voor jouw inkoop. RVS draad valt buiten deze regelgeving — voor alle andere staaldraden geldt dat de nieuwe quota en tarieven van toepassing zijn of kunnen worden.
Wat is de EU-staalvrijwaringsmaatregel?
De EU-staalvrijwaringsmaatregel is een handelsbeschermingsinstrument dat de Europese staalmarkt beschermt tegen een te grote instroom van goedkope staalimport van buiten de EU. Het werkt via een zogenaamd tariefcontingentsysteem (TRQ): er is een vastgesteld volume aan staal dat rechtenvrij de EU in mag. Wordt dat volume overschreden, dan geldt een extra invoertarief bovenop de normale douanerechten.
De maatregel bestaat al sinds 2018 en werd destijds ingevoerd als reactie op de Amerikaanse Section 232-tarieven. Doordat de VS haar markt afschermde voor staalimport, zochten grote staalvolumes — met name uit China — een andere bestemming. De EU was een voor de hand liggende afzetmarkt. Om haar eigen staalindustrie te beschermen, werd het TRQ-systeem ingevoerd, aanvankelijk voor 28 productcategorieën.
De huidige maatregel loopt af op 30 juni 2026. Wat erna komt, is strenger.
Wat verandert er per 1 juli 2026?
Op 13 april 2026 bereikten het Europees Parlement en de Raad van de EU een voorlopig politiek akkoord over een nieuwe verordening (gebaseerd op Commissievoorstel COM/2025/726). Die verordening vervangt de bestaande maatregel en scherpt elk onderdeel ervan aan.
De drie belangrijkste wijzigingen:
1. Het quota gaat fors omlaag Het totale volume aan staal dat rechtenvrij de EU in mag, daalt naar 18,3 miljoen ton per jaar. Dat is een verlaging van 47% ten opzichte van 2024. Minder ruimte voor rechtenvrije invoer dus — en dat voelt de markt direct.
2. Het tarief buiten het quota verdubbelt Onder de huidige maatregel geldt een tarief van 25% zodra het contingent is uitgeput. Onder de nieuwe EU-staalvrijwaringsmaatregel wordt dat 50%. Een verdubbeling die directe gevolgen heeft voor de kostprijs van staalimport buiten het contingent.
3. Het aantal productcategorieën wordt uitgebreid De huidige maatregel dekt 28 productcategorieën. Dat worden er minimaal 30. Welke categorieën er precies bij komen, wordt de komende maanden definitief vastgesteld door de Europese Commissie.
Waarom voert de EU deze maatregel in?
De reden is structureel. De wereldwijde overcapaciteit in de staalproductie groeit hard. Volgens officiële EU-prognoses loopt die op tot 721 miljoen ton in 2027 — meer dan vijf keer de jaarlijkse staalconsumptie in de hele EU. Steeds meer landen schermen hun eigen markt af met importtarieven, waaronder de VS. Het gevolg: overtollige staalvolumes zoeken hun weg naar markten die nog open zijn. En de EU is zo'n markt.
De nieuwe regelgeving is bedoeld om te voorkomen dat Europese staalproducenten worden weggeconcurreerd door goedkopere importen die niet onder dezelfde milieu- en sociale normen worden geproduceerd. De EU-staalindustrie telt zo'n 300.000 directe banen en wordt door de Europese Commissie expliciet aangemerkt als strategisch sector — belangrijk voor de groene transitie én voor Europese defensiecapaciteit.
Wat is op dit moment nog onzeker?
Het is belangrijk om hier eerlijk over te zijn. Het akkoord van 13 april 2026 is een voorlopig politiek akkoord. De formele aanname door zowel het Europees Parlement als de Raad moet nog plaatsvinden. De plenaire stemming in het Parlement wordt verwacht in mei 2026.
Daarnaast bevat de nieuwe regelgeving een herzieningsclausule: binnen zes maanden na inwerkingtreding beoordeelt de Europese Commissie of de productscope verder uitgebreid moet worden. Bepaalde draadsoorten en buizen worden daarin expliciet als mogelijke toevoegingen genoemd. De uiteindelijke reikwijdte van de EU-staalvrijwaringsmaatregel staat dus nog niet volledig vast.
Ook de precieze landentoewijzing van quota — welk land hoeveel mag exporteren naar de EU — wordt nog uitgewerkt via afzonderlijke uitvoeringshandelingen van de Commissie. Verwacht wordt dat hierover meer duidelijkheid komt in de loop van mei en juni 2026.
Wat betekent dit voor de praktijk?
De richting is duidelijk: minder staal mag rechtenvrij de EU in, en de kosten bij overschrijding worden aanzienlijk hoger. Dat heeft gevolgen voor inkoopprijzen, beschikbaarheid en planning in de staalketen — al is het nu nog te vroeg om exacte consequenties per product of sector te benoemen.
Een belangrijk inzicht dat veel bedrijven over het hoofd zien: ook als je inkoopt bij een Europese fabrikant, kun je indirect geraakt worden door deze maatregel. Draadproducenten in Europa gebruiken walsdraad als grondstof. Die walsdraad is in veel gevallen afkomstig van buiten de EU. Valt die grondstof onder de nieuwe quota — en dat is goed mogelijk — dan betaalt de fabrikant een hoger invoertarief zodra het contingent is uitgeput. Die meerkosten worden doorberekend in de prijs van het eindproduct. Europees inkopen biedt dus geen automatische bescherming tegen de effecten van deze maatregel.
Daar komt nog iets bij: marktwerking. Zelfs als quota niet volledig worden uitgeput, kan de verwachting daarvan al voor prijsbewegingen zorgen. Producenten, handelaren en inkopers die anticiperen op schaarste of hogere kosten, beïnvloeden de marktprijs nog voordat de maatregel volledig effect heeft.
Wat wel vaststaat: de markt verandert, en snel. Bedrijven die staal of staalgerelateerde producten inkopen of verwerken, doen er goed aan om deze ontwikkelingen actief te volgen en tijdig na te denken over hun inkoopstrategie en voorraadbeheer.
In een volgende blog gaan we in op wat je nu al concreet kunt doen om voorbereid te zijn op de nieuwe situatie.
Bronnen: Raad van de EU (13 april 2026), Europees Parlement (13 april 2026), Europese Commissie (13 april 2026), EUR-Lex COM/2025/726, Customs Support Group.
.jpg)
.jpg)